kringminnaert.nl

Inhoud lezingen

9 oktober 2018

Anthony Braun
De GAIA hemel: Versie 2.0

Gaia werd door ESA gelanceerd op 19 December 2013 en heeft als belangrijkste wetenschappelijke doel om de structuur en ontstaansgeschiedenis van de Melkweg te ontrafelen. Dit wordt gedaan met behulp van een stereoscopische `census' van 1 miljard sterren, waarbij nauwkeurig de afstanden, ruimtelijke bewegingen, en eigenschappen van de sterren gemeten worden. In deze lezing zal eerst besproken worden waarom deze missie van belang is voor sterrenkundig onderzoek. Op 25 April 2018 verscheen de tweede publicatie van Gaia gegevens en ik zal de wetenschappelijke resultaten daarvan bespreken.


30 oktober 2018

Marcel Jan Krijgsman
Recent planeetonderzoek

Marcel-Jan Krijgsman bespreekt de ontwikkelingen in ons zonnestelsel van de afgelopen maanden. Onderwerpen die aan bod zullen komen, zijn:

  • De lanceringen van Mars InSight.
  • Hoe China met haar communicatiesatelliet achter de maan (Queqiao) een landing op de achterkant van de maan mogelijk gaat maken.
  • De Japanse Hayabusa-2 arriveert bij de asteroïde Ryugu en werpt er de eerste rovers/landers af.
  • De Mars-rover Opportunity maakt hachelijke tijden door, door een globale stofstorm.
  • De Mars-rover Curiosity vindt complexe organische stoffen en boort weer nieuwe monsters.
  • Jupiter blijkt een heel vreemd magnetisch veld te hebben met drie polen.
  • En Ceres heeft ijsvulkanen en de Dawn missie scheert vlak boven het oppervlak van Ceres om meer detail dan ooit te tonen.

Uiteraard worden nieuwe ontwikkelingen meegenomen.


27 november 2018

Marco Langbroek
“Nothing to see here”
Over geheime satellieten aan onze nachthemel

Meer dan 17 000 kunstmatige objecten draaien om onze aarde. Zo’n 450 daarvan zijn geheim: militaire satellieten waarvan de banen niet publiek zijn gemaakt. Toch kun je deze satellieten zien, soms vrij gemakkelijk zelfs. Sommige zijn met het blote oog zichtbaar als ze overkomen. Dan moet je wel weten waar en wanneer je moet kijken. Dat weten we dankzij een klein clubje aktieve amateur-trackers, die vastleggen in welke banen deze objecten bewegen. En vaak hebben ze ook een aardig goed idee waar ze voor dienen.

In deze lezing vertelt satelliet-tracker Marco Langbroek u over de geheime zaken boven uw hoofd, de dingen in het duister waar u eigenlijk niets van mag weten. Hij zal laten zien hoe we deze satellieten volgen, hun gedrag analyseren, en hoe we soms kunnen achterhalen waar ze voor dienen. En waarom het belangrijk is dat we dit weten. Want: deze satellieten bespioneren ook óns.


8 januari 2019

N.n.b.


29 januari 2019

Arnold Kip
Optische verschijnselen in de natuur.

Waarom is op aarde overdag de lucht blauw en ’s avond rood maar op de maan zwart? Hoe komt het dat we ’s avonds de zon nog zien terwijl hij al lang onder is? En wat is de groene flits? Wat zijn lichtpilaren? En wat is het asgrauw schijnsel van de maan? Hoe ontstaat een fata morgana? Hoe ontstaat een regenboog en waarom zien we altijd twee inverse bogen en heel soms vier? Waar hangen de kleuren van een regenboog van af? Wat is een glorie en wat een heiligenschijn? Wat is een halo en hoe ontstaat deze? Wat zijn iriserende wolken en wat zijn lichtende nachtwolken, wat hebben die laatste te maken met de klimaatverandering? Wat is zodiakaal licht en wat de Gegenschein? Hoe ontstaat poollicht? Hoe ontstaan sneeuwkristallen en wat is rijp, ruige rijp en de “baard van koning Winter”? Scintillatie is voor waarnemers een hinderlijk fenomeen, hoe ontstaat het en wat kunnen we daartegen doen? Wat is een subsidentie-inversie en hoe kunnen ballonvaarders daar gebruik van maken?

Deze en andere vragen worden op dinsdag 29 januari behandeld door ir. Arnold Kip.


19 februari 2019

Robert Wielinga
Sterrenkunde in het onderwijs

(Samenvatting volgt nog)


19 maart 2019

John Sussenbach
Planeetwaarnemingen – Stormen op Uranus en Neptunus, wederzijdse bedekkingen en eclipsen van Jupiter manen.

Voor amateurs zijn de verre gasreuzen Uranus en Neptunus geen gemakkelijke waarneem objecten. Met hun maximale diameter van resp. 3,4 en 2,4 boogseconden is hun schijfvorm nog wel waar te nemen, maar het detecteren van details daarop is voor amateurs een grote uitdaging. In 2006 heeft de Nederlandse werkgroep Maan en Planeten een onderzoek naar Uranus gedaan, maar kon helaas geen details vastleggen. Dankzij de ontwikkeling van nieuwe camera’s met een verhoogde gevoeligheid in het infrarood is er de laatste tijd meer mogelijk. In 2014 werd voor het eerst door amateurs een heldere storm op Uranus vastgelegd. De detectie daarvan ligt aan de grens van de mogelijkheden. Voor Neptunus is op het gebeid van stormen een actievere planeet. In 2015 werd een heldere storm op deze planeet gedetecteerd door de Spaanse beroepsastronoom Ricardo Hueso en hij riep de amateurwereld op om te trachten deze storm vast te leggen. Het leidde tot een boeiende samenwerking tussen professionals en amateurastronomen.

De planeet Jupiter behoort tot de favorieten van veel amateurastronomen. Door zijn grote diameter zijn er zelfs met een kleine kijker al details op het oppervlak te zien. Een ander interessant gegeven is de eeuwigdurende dans van de vier grote satellieten Io, Europa, Ganymedes en Callisto. De laatste jaren worden door amateurs steeds meer details op het oppervlak van deze manen vastgelegd. In de winter van 2014/2015 traden er bovendien een aantal gebeurtenissen op in het satellietsysteem, die slechts één keer per 6 jaar zijn waar te nemen, nl. de bedekking van de satellieten door elkaar en eclipsen, waarbij de schaduw van de ene satelliet geheel of gedeeltelijk op één van de andere satellieten valt.

In deze voordracht worden de technieken besproken van het opnemen van beelden en de bewerking daarvan en worden de resultaten van een aantal fraaie bedekkingen en eclipsen getoond.


16 april 2019

Hans Walrecht
Tussen droom en daad - Wernher von Braun en de V2

Na de Eerste Wereldoorlog werden proeven met raketten populair in Duitsland. Een van de enthousiastelingen was Wernher von Braun. Dat zou al snel leiden tot een capabele raket die als “Vergeltungswaffe 2” (V2) ingezet werd. Von Braun had er alles voor over om die raket te bouwen, voorbijgaand aan het leed dat erdoor veroorzaakt zou worden. De presentatie laat zien hoe de raket ontwikkeld en gelanceerd werd. Groot-Brittannië was het doel van de V2. Hoe ontdekte men het Duitse gevaar en wat was er tegen doen? Aan het eind van de oorlog vlucht Von Braun met vele andere geleerden naar de V.S., waar hij uiteindelijk de Saturnus bouwt, de raket die de eerste Amerikanen naar de maan brengt.